De vrouw die in NOVO werd doodgedrukt, en de rest

Naar aanleiding van Nieuwsuur maandag 5 aug 2013:

Vanavond het verhaal van Roelie, de verstandelijk gehandicapte vrouw die vorig jaar stierf in een ‘time-out kamer’ in zorginstelling NOVO. De vrouw werd tegen de regels geïsoleerd en ondeskundig in bedwang gehouden. Dat een dergelijk voorval zo catastrofaal afloopt is zeldzaam. Maar uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat deze zaak niet op zich staat.

Mijn reactie

Wat intens droevig dat ook alle andere hulpverleners (de ‘keten’) rond deze cliënt dit lieten gebeuren. Nergens iemand die riep ‘ho, dat mag zo niet’. Geen regels binnen NOVO, politie die aan dit alles meewerkt, en uiteindelijk een rechter die het allemaal goedkeurt en officieel maakt. Het is beangstigend dat al deze hulpverleners 40 minuten druk waren met deze ‘casus’ maar intussen niemand naar deze mevrouw omkeek. Ze stierf alleen.

Wolf Wolfensberger was een Amerikaanse professor. Hij deed onder andere onderzoek naar geweld binnen instellingen. Ik moest meteen denken aan zijn artikel toen ik Nieuwsuur zag. Het artikel heet ‘Similarties and Differences Between Peace –Making and Nonviolence and Their Relevance tot Services to people Who Are Mentally Retarded (Intellectual and Developmental Disabilities, 278- 286 august 2007). Zie: http://www.gentleteaching.nl/gentle/images/stories/wolfensberger__nonviolence.pdf

Beleid en bestuur

12 augustus stond er ook nog een artikel in NRC Handelsblad. Daaruit werd duidelijk dat er binnen NOVO geen menselijke visie op de hulpverlening was, en al helemaal geen ‘logisch’ beleid. In de ‘NOVO behandel- methoden’ was het ‘normaal’ dat begeleiding geweld gebruikte. De ‘oplossingen’ van de bestuurders die in het artikel werden geïnterviewd waren andere regels, extra scholing van begeleiding, ‘coaches vrijheidsbeperking’ en een regeling om begeleiding elkaar te laten beoordelen. Ze snapten niet dat het probleem nu juist binnen hun eigen instelling zat, en dat ze er daarom mensen van buiten bij moesten halen! Zoveel domheid maakt verdrietig. En belooft weinig goeds voor de toekomst.

Wat ook niet helpt zijn alle bezuinigingen. De laatste jaren was er minder geld voor het opleiden van begeleiding. Er werd wel veel geld uitgegeven aan controle via managers en nog meer dure deskundigen die vooral veel etiketjes plakten.

Oplossingen?

Er komt een ’Zorg en Dwang-wet‘ die het isoleren en dwingen van cliënten moet verbieden. Ik denk dat dit net zoiets wordt als het ‘VN verdrag voor de rechten van mensen met een beperking’. Het is een wet waarmee je uiteindelijk alleen afspraken afdwingt via lange rechtszaken. Waarom beginnen we niet met een groot plan om alle goede kennis rond mensen met moeilijk te begrijpen gedrag overal door te voeren? Want die kennis is er wel.

Ik las het jaarverslag van de CCE, het Centrum voor Consultatie en Expertise, dat  zich met bezig houdt met probleemgedrag, zoals het daar heet. In dat jaarverslag staat dat in 60% van de instellingen niks wordt gedaan met hun adviezen, of dat dit onduidelijk is. Dat was ook de boodschap in de uitzending van Nieuwsuur: 64 % (!) van de instellingen voldoet niet aan de officiële eisen rond isoleren en vrijheidsbeperking. Dat hoor ik nergens meer terug.

Het lijkt me dat het ministerie en de Inspectie die instellingen eens duidelijker moeten aanspreken. En dat ook de deskundigen het lef moeten hebben wat eerlijker naar elkaar te zijn. Dat was ook een van de kritiekpunten van Kristjana Kristiansen, een professor voor normalisatie uit Noorwegen; in Nederland kan alles maar naast elkaar blijven bestaan, het goede en het slechte. Zij noemt dat de ‘consensusnonsens’.

Dat wordt ook weer het probleem met de WMO, terwijl er zullen goede gemeenten zijn. Maar ook de slechte kunnen weer hun gang blijven gaan. En wanneer gaat er eens iemand luisteren naar de echte deskundigen, de mensen zelf en hun familieleden?

Geef een reactie