Mijn reactie op Weblog Loes den Dulk

Loes den Dulk schreef onlangs op haar weblog over ‘Medezeggenschap op Maat’ van het Verweij-Jonker instituut. http://www.raadopmaat.org/weten/weblog/#weblog4243

Dit is mijn reactie:

Beste Loes,

Graag reageer ik op je weblog over ‘Medezeggenschap op Maat’ van het Verweij-Jonker instituut. Ik ken je binnen de inspraak voor mensen met een verstandelijke beperking als iemand met bovengemiddeld redelijke omgangsvormen. Daarom ga ik op zoek naar de reden van je boosheid, die doorklinkt in je weblog.

Jij bent, als ik het goed begrijp, bang dat alle aandacht voor informele zeggenschap binnen instellingen ten koste gaat van de formeel opgebouwde rechten.

Als dat zo zou zijn is dat kwalijk, al ben ik nooit zo’n fan geweest van al dat formele vergaderen binnen instellingen. Dat is toch heel erg praten in termen en regels van de zorgaanbieder over jouw leven en over ’ver van mijn bed’ onderwerpen.

Jij wijt het gebrek aan invloed en succes van die formele zeggenschap aan het ontbreken van middelen voor ondersteuning, toegankelijke informatie en scholing. Met andere woorden: de mensen maken geen gebruik van hun rechten omdat ze deze niet kennen.

Daar heb je een punt. Ook volgens mij moet er meer aandacht komen voor toegankelijke informatie, onafhankelijke ondersteuning en scholing, maar ook voor belangenbehartiging, kwaliteitsdenken vanuit gebruikers en laagdrempelige klachtenregelingen. Mensen die werken voor zorgaanbieders zouden naar gebruikers moeten ‘leren’ luisteren en hun instemming ‘verdienen’. Dat is namelijk het ‘cliënt centraal’ zoals het overal in de visies staat.

En over creativiteit gesproken; er is inderdaad best een slimme en werkzame taakverdeling van inspraak tussen cliënten en hun verwanten mogelijk maar ik zie dat dat op sommige plaatsen nu weer wordt afgebroken. En inderdaad zou die formele zeggenschap ook gebaad zijn bij wat meer creativiteit en innovatie.

Als genoemde ‘alternatieve inspraak’ wordt opgevoerd in plaats van formele inspraak zonder formele rechten, is dat ‘het kind met het badwater weggooien’. Daarom is inderdaad die ‘eis’ aan cliënten om professioneel mee te kunnen praten de verkeerde weg. Sterker, het is de omgekeerde wereld waarmee die cliëntenvertegenwoordigers zich nog verder ‘los zingen’ van de dagelijkse praktijk.

En dat de wettelijke basis voor inspraak binnen de Wmo bij veel gemeenten slecht is geregeld vind ik ook ernstig; de Wmo is omstreden en zit nog vol kinderziektes. Er moet nog het nodige worden bijgestuurd. Daarom doen gemeenten er verstandig aan, mondige gebruikers een goede rechtsbasis te geven. Bovendien moeten gemeenten als nieuwe speler ook ‘leren luisteren’ naar mensen met een beperking.

Ik zie in alles een rode draad die ik jou graag voorleg. Enerzijds komt er steeds meer aandacht voor ‘Eigen Regie ‘ en ervaringsdeskundigheid. Tegelijkertijd – en jouw boosheid is daar volgens mij een illustratie van – wordt het fundament onder de (formele) inspraak vanuit de mensen zelf, de verworven rechten en het faciliteren daarvan, afgebroken. Nieuwe inspraak als (vrijblijvende) gunst in plaats van recht.

Als ik het goed zie raakt dat pas echt aan alles wat belangenbehartigers, ieder op hun eigen manier, de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Als dat zo is dan moeten we echt weer op de barricade.

Geef een reactie